Bronnen en Krachtplaatsen in NL & Be

  Grafheuvels rond Ermelo

Rond Ermelo vindt je veel grafheuvels op de Ermelose Heide, op de Groevenbeekse Heide en het Speulderveld  (Zie OpenStreetMap.org: de Ermelose Heide, de Groevenbeekse Heide en het Speulderveld).
De Ermelose Heide: ga naar de Schaapskooi aan de Postweg 50 in Ermelo  (zie OpenStreetMap.org)
De Groevenbeekse Heide: ga naar de Steynlaan 165 in Ermelo  (zie OpenStreetMap.org)
Het Speulderveld: ga naar de hoek Hessenmeer / Speulderveld in Ermelo, daar is een parkeerplaats en start er een wandelroute die langs enkele grafheuvels gaat  (zie OpenStreetMap.org)

De Ermelose & Groevenbeekse Heide
Op de Veluwe vinden we nog veel grafheuvels, bijna de helft van alle grafheuvels in Nederland vinden we op de Veluwe. Met de overgang van een jagers- verzamelaarscultuur naar een landbouwcultuur verschenen ook de eerste grafheuvels. Een landbouwcultuur heeft o.a. aardewerk nodig voor de opslag van wintervoorraden, dit aardewerk is ook in grafheuvels teruggevonden.
De oudste culturen waarvan sporen op de Veluwe zijn gevonden zijn vernoemd naar hun aardewerk; zoals de Trechterbekercultuur die hier leefden in de periode van ±3400-2850 voor het begin van onze jaartelling. In Drenthe zijn mensen met deze cultuur verantwoordelijk voor het bouwen van de hunebedden. Ook in Overijssel, in Dalfsen, zijn sporen van deze cultuur gevonden maar omdat daar geen grote stenen zoals in Drenthe waren, construeerde men daar 'hunebedden' zonder stenen van aarde  (zie grafveld in Dalfsen).  Ook op de Veluwe begroeven mensen uit deze cultuur uitzonderlijke vertegenwoordigers van hun gemeenschap in een grafheuvel. De Trechterbekercultuur ging over in de Standvoetbekercultuur/Enkelgrafcultuur die hier in de periode van ±2850-2450 voor het begin van onze jaartelling leefden, gevolgd door de Klokbekercultuur (±2450-2000 v.nul).
Doordat mensen met deze verschillende culturen o.a. werktuigen zoals vuurstenen bijlen en serviesgoed meegaven aan de overledenen in hun graf, zijn deze graven mede daardoor te dateren. Meestal werden overleden in een kuil begraven die afgedekt werd zonder grafheuvel; een vlakgraf, mogelijk werden de uitzonderlijke mensen uit een gemeenschap begraven onder een grafheuvel. De grafheuvels liggen vaak op hoge punten in het landschap zodat ze goed zichtbaar waren. Sommige grafheuvels hadden palen rondom de grafheuvel en/of ook een greppel. De palen zelf zijn geheel vergaan doch lieten wel verkleuringen achter in de grond waaraan men kon zien waar ze gestaan hadden. In die tijden werd er ook al over grote afstanden gehandeld, zo trof men op de Veluwe een dolk aan die afkomstig was uit Le Grand Pressigny (Midden Frankrijk), goud uit Ierland en ook brons was geïmporteerd aangezien er geen tin en koper in Nederland voorkomen.
Rond het jaar 1100 voor het begin van onze jaartelling veranderde de grafcultuur opmerkelijk. Vanaf die tijd werden overledenen alleen nog gecremeerd en begroef men de as in een kuiltje in de grond, al dan niet in een urn, waarover men een klein heuveltje aanlegde. Men deed dit telkens op hetzelfde terrein zodat er een urnenveld ontstond. Op de Groevenbeekse Heide is een urnenveld gevonden waarvan men de resten van zo'n 400 mensen gevonden heeft.
 (Geraadpleegde bronnen:  Hegener Blz.4-9,  Jager & Smit Blz.41-45, 51-56,  Grafheuvelinfo.nl Ermelo,  mijnGelderland.nl,  MonumentalTrees.com,  NMP Ermelo.nl Groevenbeekse heide,  NMP Ermelo.nl grafheuvels Veluwe  en  Wikipedia)




Romeins marskamp op de Ermelose heide
Vanaf de Schaapskooi aan de Postweg 50 in Ermelo kan je een wandelroute van 6 kilometer volgen die langs het Romeinse marskamp gaat, aangegeven met een Romeinse soldaat op een paaltje. Op een gegeven moment kon je de wandelroute inkorten naar 4 kilometer, maar wij kozen voor de 6 kilometer route. Echter, hadden we voor afslag gekozen die de route verkorte naar 4 kilometer, dan waren we langs enkele interessante grafheuvels gekomen! Beidde grafheuvels waar een hek omheen staat bevinden zich langs deze verkorte route; de grootste links van het pad en de kleinere later rechts van het pad.
Het Romeinse marskamp is het enige in Nederland gevonden marskamp van de Romeinen. Deze marskampen, ook wel 'tijdelijke kampen' genoemd, werden soms maar één of twee dagen gebruikt wanneer de Romeinen onderweg waren voor een veldtocht. Het Romeinse kamp op de Ermelose heide is in de tweede helft van de tweede eeuw door de Romeinen opgezet en gebruikt.
 (Geraadpleegde bronnen:  Hulst & Vredenberg Blz.10-15,,  Historiek.net,  mijnGelderland.nl,  Romeinen.nl  en  Veluwe.nl)


Speulderveld & Speulderbos
De naam "Speuld" komen we voor het eerst tegen in 1313 als "Spelde", rond 1455-1550 spreekt men van "Speulde". Het zou van het oud Nederlandse woord 'speldan' kunnen komen, wat kloven betekend of van 'spouden' wat klieven, splijten betekend. Het behoort tot de woordgroep 'spoel, spil, spijl, speld', met als grondbetekenis een stuk hout. De naam is blijkbaar een verwijzing naar een plaats waar men brandhout kan vinden; hier dus het Speulderbos. Het Speulderbos is een van de weinige bossen waar nooit heide heeft gestaan, samen met het Sprielderbos zijn deze bossen het grootste en oudste beukenbos van Nederland. Omdat mensen hier hout kwamen halen, bleven alleen de kromme, onbruikbare bomen staan, waardoor men nu spreekt van de dansende bomen van het Speulderbos. Het buurtschap Speuld, onderdeel van Ermelo, ligt tussen het Speulderbos en het Speulderveld. De Koningsweg voert vanaf het Kroondomein het Loo over de Speulderheide naar Speuld en het Speulderbos. Deze weg werd eind 17de eeuw aangelegd als jachtweg voor stadhouder Willem II. Meestal zijn Koningswegen recht, de kronkels in deze Konings­weg wijzen op een oudere route waarbij men rekening moest houden met de loop van een beek en de best doorwaadbare lokatie. Aan de andere kant van het Speulderveld bij Speulde vinden we, wanneer men het Speulderveld net verlaat, nog vier grafheuvels links van de Koningsweg. Deze grafheuvels zijn van tussen 2850 en 1500 voor het begin van onze jaartelling waarin mensen in gestrekte houding liggende op hun rug begraven werden. In enkele gevallen vond men sporen van een doodskist of uitgeholde boomstam waarin een persoon begraven was. In één van deze vier grafheuvels bij het Speulderveld is het lijksilhouet met enkele botresten de vrouw van Speulde gevonden, een vrouw van 3500 jaar geleden. Deze vrouw is in deze grafheuvel bijgezet en men begroef haar hier zonder grafgiften. In grafheuvels werden overledenen in een kring rond het centrale graf bijgezet, men spreekt soms ook wel van een familiegraf.
 (Geraadpleegde bronnen:  Borman 1981 Blz.44-45,  Hegener Blz.7, 15, 31-34,  Etymologiebank.nl,  Grafheuvelinfo.nl Ermelo,  Grafheuvelinfo.nl Vrouw van Speulde,  hetPakhuisErmelo.nl,  mijnGelderland.nl,  Museum.nl,  NMP Ermelo.nl,  Pansophia.nl  en  deStentor.nl)


Krachtplaatsen
Donderdag 6 november 2025 ben ik samen met Murel naar de Ermelose heide geweest. We hadden de auto geparkeerd bij de Schaapskooi aan de Postweg 50 in Ermelo, waar vandaan meerdere wandelroutes te volgen zijn over de Ermelose heide. Vlakbij de Schaapskooi zie je al een grafheuvel met op het eerste gezicht een palenkrans er omheen. Dit bleek echter een hekje zijn om te verhinderen dat men de grafheuvel zou betreden. We hebben niet alle grafheuvels op de Ermolese heide bezocht, doch bij de grafheuvels die we bezocht hebben kreeg ik wel een reactie met de wichelroede dat het een krachtcentrum betrof. Doch zodra ik me focuste op waar het sterkste krachtcentrum wees de wichelroede niet meer naar de grafheuvel waar ik vlakbij stond, maar naar de grafheuvel waar het gerasterde hekje omheen stond (foto hieronder).
Vrijdag 7 november 2025 ben ik nog even terug geweest om onderstaande grafheuvel te bezoeken om te checken of dit inderdaad het sterkste krachtcentrum was, wat inderdaad zo was. Tevens heb ik met de wichelroede alle paden tussen deze grafheuvel en de Schaapskooi afgelopen om te kijken of ik een energiebaan/stroom kon ontdekken die de grafheuvels die op een rij leken te liggen met elkaar verbond. Helaas heb ik die niet kunnen vinden, dat de grafheuvels op een lijn uitgelijnd liggen zal dus eerder met een oude prehistorische weg te maken hebben dan met een energetische energiestroom.

OpenStreetMap.org - grafheuvel op de Ermelose heide

Vrijdag 7 november 2025 ben ik naar de Groevenbeekse Heide en het Speulderveld geweest.
Ik had m'n auto geparkeerd aan de Steynlaan in Ermelo even voorbij Steynlaan 165. Vanaf hier liep je meteen de Groevenbeekse Heide op en waren de eerste grafheuvels al zichtbaar. Wat mij betreft was de eerste meteen ook al de beste! Wanneer ik focuste op de sterkste krachtplaats dan was dat deze grafheuvel, die het dichts bij het fietspad en de bebouwde kom lag. Verderop lagen nog twee grafheuvels die op één lijn bleken te liggen. Ik vondt echter geen energiestroom of energiebaan die de heuvels met elkaar verbond.
De grafheuvels bij het Speulderveld bleken ook krachtcentra te zijn, doch niet de grafheuvel langs de weg waarin de Speuldervrouw was gevonden bleek het sterkste krachtcentrum te zijn maar de grafheuvel daarachter, verder verwijderd van de weg. De andere twee grafheuvels die hier lagen waren minder goed zichtbaar met het oog, de wichelroede duide dezen wel als krachtcentra. Doch een stuk zwakker dan de grootste grafheuvel van deze groep grafheuvels. De sfeer was goed en aangenaam bij deze grafheuvels, zowel van het Speulderveld als van de Groevenbeekse Heide en de Ermelose Heide. Ik heb slechts enkele grafheuvels in deze streek bezocht, die een positieve indruk bij me hebben gemaakt. Ik ben dan ook zeer benieuwd naar jullie ervaringen bij de hier besproken grafheuvels of de andere grafheuvels in deze regio!

Martin Roek      

www.OpenStreetMap.org