Bronnen en Krachtplaatsen in NL & Be

De Abdijkerk van Loosduinen, Den Haag  De Abdijkerk van Loosduinen, Den Haag

52 Geschreven in december 2025  

Je vind de Abdijkerk van Loosduinen aan de Willem III straat 40 in Den Haag  (Zie OpenStreetMap.org)

Deze abdijkerk is het oudste gebouw van groot Den-Haag! De kerk is tussen 1238 en 1250 gebouwd als kapel behorende bij een abdij, die hier omstreeks 1230 door graaf Floris IV en zijn echtgenote Machteld van Brabant gesticht was. Dit was een nonnenklooster behorende tot de Cisterciënzer orde. Mogelijk is de abdijkerk nog vooraf gegaan door een houten kapel, doch of deze op dezelfde lokatie heeft gestaan als de abdijkerk is niet duidelijk. Er zijn geen sporen gevonden van deze eerdere houten kapel, waarin de zoon van Floris III: Dirk in 1186 huwde met Aleid van Kleef (zie Wikipedia).
Graaf Floris IV schonk deze kapel met het daaromheen gelegen terrein zodat men hier een klooster kon gaan bouwen. Uit een oorkonde van de Utrechtse bisschop Wilbrand van februari 1231 blijkt het al om een door twaalf nonnen bewoond klooster te gaan. De houten kapel blijkt in 1238 nog in gebruik te zijn geweest volgens een oorkonde uit dat jaar, de eerste bouwfase van de abdijkerk zal zo rond 1240 van start zijn gegaan. Vanaf dat jaar spreekt men ook van een abdij. Met de vestiging van deze abdij onstond tevens een dorpje; Loosduinen. De naam Loosduinen betekend mogelijk afwateringsduinen, waarbij 'loos' mogelijk voor afwatering staat  (zie Etymologiebank.nl).
Gravin Machteld van Brabant, die na het overlijden van haar man graaf Floris IV in juli 1234 nog meer schenkingen aan de adbij gegeven had, stierf zelf in december 1267 en werd in de abdijkerk begraven.
De kerk en de abdij liepen grote schade op gedurende de tachtigjarige oorlog, zowel door de Spanjaarden als door de Geuzen. De abdij werd geheel verwoest, in 1590 waren er slechts nog enkele steenhopen van over. Van de kerk bleven alleen de toren en de muren staan, doch het priesterkoor was verwoest. Met de reformatie werd de kerk in 1580 toegewezen aan de hervormden. Het halfronde priesterkoor werd niet herbouwd; de kerk werd aan die zijde afgesloten met een rechte muur. De kerk kreeg een geheel nieuwe overkapping en bepaalde ramen werden vervangen door bredere ramen in de gotische stijl. Na deze herstelwerkzaamheden bleek de kerk in 1791 weer dringend onderhoud- en herstelwerkzaamheden nodig te hebben. In 1908 ondergaat de kerk een transformatie doordat er aan de kant van het priesterkoor een transept met twee vergaderzalen in de neo-gotische stijl werd aangebouwd. In 1941 vonden er nog onderhoud- en herstelwerkzaamheden plaats aan de toren, waarbij deze torentjes op de hoeken kwamen bij de overgang van het vierkantige deel naar het achtkantige deel van de toren.
 (Bronnen:  Hildebrandt Blz.5-7,11,17,20,28-29,  Abdijkerk.info,  Abdijkerk.nl,  MonumentenzorgDenHaag.nl,  Reliwiki.nl  en Wikipedia)


De legende van Henneberg
In de kerk hangt een bord aan de muur, op de foto helemaal rechtsonder nog net links te zien, die in het Latijn en Nederlands verhaalt over de legende rond de gravin Margaretha van Henneberg uit de 13de eeuw. De gravin zou een vrouw beledigd hebben die een tweeling had gekregen door er op de zinspelen dat die nooit van één man zouden kunnen zijn geweest. Deze vrouw vervloekte de zwangere gravin hierop met dat ze zou bevallen van net zoveel kinderen als dat er dagen in het jaar zijn, suggererende dat de gravin dus net zoveel minnaars zou hebben. En inderdaad, toen de gravin moest bevallen, beviel ze van 364 baby's, die ze allemaal liet dopen: de jongens werden Jan genoemd en de meisjes Elisabeth. De jongens werden in het ene doopbasin gedoopt en de meisjes in het andere. Na een uur stierven echter alle babies en hun moeder... De gravin overleed in 1276 en werd in de abdijkerk begraven. Nadien zijn deze doopbasins eeuwenlang onderdeel geweest van een bedevaart door vrouwen die geen kinderen konden krijgen; een ware vruchtbaarheidscultus dus.
 (Bronnen:  Hildebrandt Blz.91-96,  Meertens Inst.  en  Wikipedia)


Krachtplaats
Donderdag 11 december 2025 ben ik naar Den Haag geweest om de Abdijkerk van Loosduinen te bezoeken. De kerk bleek open zodat ik ook binnen de sfeer heb kunnen proeven, foto's heb kunnen maken en heb kunnen wichelen. Nadat ik de wichelroede ter hande had genomen wees deze direct in de richting van de achterkant van de kerk, de kant van het orgel. Bij de achtermuur aangekomen gaf de wichelroede aan dat daar het krachtcentrum zat. Van de mensen die ons in de kerk lieten kregen we ook een brochure met achtergrond informatie over de kerk. Buiten gekomen ben ik ook eerst weer de sfeer gaan proeven en foto's gaan nemen. De wichelroede wees de toren als krachtcentrum aan en ik vond een energiestroom die in het verlengde van de kerk liep. Verder vond ik tevens een tweede energiestroom aan de zijkanten van de kerktoren die bij te kerktoren met deze energiestroom samenkwam. Een krachtplaats met een prettige sfeer...

Vlakbij in de buurt vind je nog een krachtplaats bij het Solleveld

Martin Roek